Fjell, elbilcamping og attgrodde øystiar

Frukost etter overnatting i bilen, ved Ståvatn på Haukeli

Det var på tide å vende nasen vestover igjen. Det har blitt ein fast del av programmet. Til Halsnøy, gamle vener, slekt, sonen sine besteforeldre, til sjø, skog og fjell. I juli var teslaen pakka igjen, far og son hadde satt seg til rette ein sein ettermiddag i juli.

Me hadde passert Oslo, då sonen sa han var svolten. Han sjekka kartet på Tesla-skjermen. Burger King i Notodden. Greitt. Det blei fyrste stopp. Vidare hadde me eit mål om å ta det roleg. Stoppe når me fann det for godt. Neste stopp kom dermed like etter; stavkyrkja i Edland. Imponerande bygning sett utanfrå. Me var der seint på ettermiddag/kveld, så kyrkja var stengt. Den hadde ei historie å fortelje, men me var for seine, og brukte ikkje tida på å finne ut så mykje. Så me haldt fram. Starta stigninga mot fjells.

Fyrste "stoppe for å sjå": Stavkyrkja i Edland

Det blei den vanlege superladinga av teslaen i Åmot. Seint på kvelden var det lite trafikk og godt med ladeplassar. Vidare oppover. Eg hadde peika meg ut ein stad å fricampe og overnatte, ved Ståvatn på Haukeli. Me parkerte fyrst ved sida av ein svensk bubilturist. Sonen spratt oppover fjellet. Ville opp og få oversikt. Eg prusta etter.

Rask fjelltur på Haukeli om kvelden, før overnatting

Så var det endeleg å gjere seg klar til overnatting. Eg flytta bilen over på den gamle sidevegen, nærare vatnet, litt bort frå trafikken. Bakseta blei lagt ned. Ei luftmadrass som er tilpassa teslaen blei lagt ut. Teslaen blei stilt inn på "camper mode" og ga oss passeleg temperatur og frisk luft heile natta. Velsigna greier det der.

Å vakne i elbilen, og sjå opp gjennom glastaket, er slett ikkje verst...

Me var ganske utkvilte, då me slo opp augo og såg skyene der oppe, gjennom glastaket. På sida låg eit blikkstille Ståvatn.

...heller ikkje å ta frukosten ved Ståvatn på Haukeli 

Det er noko eige å vera på fjellet. Det er eit eige univers, med lukt av lyng og lyd av natur som er litt annleis. Det meinte me å fornemma medan me togg på kvar vår grove brødskive utanfor bilen. Samstundes som me filtrerte bort lyden av tungtrafikk på vegen bortanfor. Kvaliteten på den vesle sidevegen der me hadde parkert var så som så. Det var så vidt den låge teslaen kom seg heilskinna forbi høge steinar og djupe spor. Men det gjekk. Inn på hovudvegen, rett til bilkø framfor eine tunellen. Eg trur det er siste året nå at dei skal reparere desse tunellane. Ei fransk kvinne i køen tok ut ein hund frå bakdøra på bilen sin. Ho smilte orsakande til oss og blinka to gonger med ti fingrar. Tjue minutt til kolonna skulle køyre, altså. Eg ga henne tommel opp. Kolonna snegla seg etter kvart langs den smale vegen ved sida av tunellen. Så bar det nedover. Inn i nokre lange, fine tunellar ved Åkrafjorden. Ferja frå Skånevik til Utåker. Inn i siste tunell til Halsnøy. 

  

Fiskefestival, vikingskip og Kaptein Sabeltann på Halsnøy

Der var det fiskefestival. Ein tradisjon som har halde seg så lenge eg kan hugse. Fullt av folk på kaien ein laurdags føremiddag. Eit barneteater sprang omkring blant folka for å ha framsyning av Kaptein Sabeltann. "Der kjeme han", ljoma det frå ei barnestemme og ut av litt dårlege høgtalarar. Og der kom han jammen, frå eit moderne vikingskip. Ungane stilte seg opp. "Kaptein Sabeltann! Er ein farleg mann...", spraka det ut av høgtalarane på ekte Halsnøy-skarre-r-ar.

Å dra vestover slik kvar sommar gir ulike kjensler. Sonen seier han gjerne kunne budd der fast. For han er Halsnøy synonymt med sommarsol, bading, mjølkekaker og anna god mat frå besteforeldra. Han tenkjer kanskje at det er slik heile året. For meg kan det innebere å treffe gamle kjente utanfor butikken. Brått den eine, like etter den andre. Det vekker minner. Samstundes, når eg er borte det meste av året, blir det mykje eg ikkje får tatt del i. Og når eg drar igjen etter kort tid, får eg ikkje tatt del i det som skjer vidare.

Men det er jo kjekt å møte folk på tur til Tofteåsen. "E da deg du, Halvard Mikal?" Folk på øya er dei einaste som brukar begge førenamna mine. Eg blir glad for at folk hugsar meg, og brydd når eg sjølv slit med å hugse dei eg møter på skogsstien. Folk har blitt eldre. Men eg gløymer at eg har blitt endå eldre.

Nylaga utkikspunkt ved Tofteåsen

På Vestlandet skryt dei gjerne over alle variantar av natur ein kan møte på. Som å padle i ein nyinnkjøpt kajakk på stille sjø. Ta ein tur til skogs og sjå utover åsen. Og å dra opp til fjells.

Frå kajakk på sjøen...

Med undersjøisk tunell er det ei smal sak å køyre ein tur til Valen og gå opp til snaufjellet, Norefjell, kjenne ein sterk vind og eit brått, kaldt klimaskifte, og sjå endå lenger ut i horisonten.

...til fjells, i området Norefjell ovanfor Valen

Å fortelje om ein slik ferietur blir til eit postkort, der ein viser små glimt av noko postkortvakkert. Men det er greit. For slike små glimt er gjerne vakre.

 

Elektrisk danmarksferie

Små strender nedanfor Pøt Strandby

Meir detaljar om erfaringa med å køyre Tesla i Danmark, kan lesast i bloggen Lektrisk.

Danmark var eit av dei fyrste landa nordmenn ferierte i, då dei tok seg råd til å dra utanlands, og det næraste dei kom til "Syden". Den gong brumma dei i veg med fullpakka folkevogner og ungar utan tryggleikssele. Etter kvart, medan oljefondet og norske lommebøker blei tjukkare, vart omgrepet "Syden" meir og meir tøyeleg. Å reise til Danmark er kanskje ikkje lenger det mest oppsiktsvekkande. Men Danmark ligg nå framleis der og lokkar. Å reise dit inneber å oppleve noko annleis. Å kome litt nærare det sentrale Europa og minne oss om at me framleis bur ein stad i utkanten. Og nå er det stadig fleire nordmenn med nye elbilar som lar seg lokke. Blant andre oss: Ein tolvåring, ein tjueåring, kone og mann i ein Tesla.

 Vår tur var av det enkle slaget. Rett på DFDS-ferja frå Oslo til København. Ferja kasta loss ein ettermiddag fyrste sommarferiedag, med lovnad om at me skulle vere utkvilte til bilkøyring i det flate landet neste føremiddag.

I båten måtte me vente ei stund innan ein enkel lugar med køyesenger og ingen utsikt var klar. Vel, det var på ein måte litt utsikt viss me slo på tv-en og ein kanal som viste eit kamera si filming av sjøen utanfor båten. Me trykka litt rastlaust på telefonar som ikkje lenger hadde mobildekning. Fekk ikkje heilt til å koble oss til båten sin wifi. Fann ut at me burde gjort det før båten la frå kai. Kona var reiseguide og hadde ordna alt. Blant anna buffet (på austlandsk uttalt med trykk på forstavinga) i restauranten. Me gjekk i flokk forbi ein bar. Høglytt skravling velta ut frå baren. Dei fleste menneske blir høglytte straks dei sit i ein bar, utan å merke det sjølv. Ein legg vel mest merke til det når ein beveger seg på utsida av baren. DFDS står visstnok for "Drita Før DrøbakSundet". Å reise med barn gjer lyden av høglytt "dritabarskravling" litt ubehageleg, så me skunda oss forbi, inn til restauranten, til kveldsmaten. Å reise med danskebåten og ete frå ein buffet kan elles vere ei utfordring dersom nokon har matallergi. Merking av allergenar er ikkje slik me er vante til. På ein lapp kan det stå "nuts", og berre det. På andre lappar ingenting. Så det gjeld å passe på.

På morgonen skein det opp. Me gjekk til den same restauranten for å ete frukost. Ei flat landstripe ute i horisonten viste at me nærma oss.

Over Storebæltsbroen på autopilot, i ein Tesla. Foto: Mikael

Så køyrde me i land i København ein føremiddag. Lufta var varm og himmelen grå. By, veg og trafikk kjendest framand og litt spanande. Tre år tidlegare hadde me klart å skaffe oss ein Tesla. Eg er over snittet interessert i elektrisk transport. Og skulle me klare å reise over lengre avstandar, måtte det bli ein Tesla. Det var til ein tur som denne at ein slik bil var tiltenkt. Endeleg, etter koronastenging og andre hindringar, kunne bilen utnyttast til det den var god for. Teslaen har autopilot som assisterer bilførar og gjer køyringa noko mindre trøyttande. Den kobla seg inn på snorrette motorvegar og fartsgrenser på 130 km/t. Me skulle vestover, over lange bruer, til Jylland og Pøt Strandby, søraust på fastlandet. Trafikken var derimot ganske tett. Stadig måtte bilen bremse ned for opphoping av køyrety. Men hei, det var ferie. Det gjaldt å tenkje positivt. Ut på sidene låg flate kornåkrar, kvite vindmøller surra roleg, skylaget sprakk opp og viste ein lyseblå himmel.

Fint tilrettelagt Tesla superladestasjon i Middelfart.

Me svinga av til ein Tesla superladar i Middelfart, like før den siste brua og fastlandet. Desse superladarane over heile Europa er endå ein grunn til at me valde Tesla. Eg plugga i, strekte på beina. Kjende den varme, danske sommarbrisen som hjalp mot det litt øre køyrehovudet. Yngste son var lukkeleg. Like oppi høgget såg han Burger King. Den hamburgerkjeda hadde plassert seg ved dei fleste av Tesla sine superladestasjonar. Tjueåringen som er vegetarianer, var ikkje like imponert. Og me andre skulle etter kvart bli noko lei av Burger King. Men den dagen gjorde det godt å få ein matpause, innan bilen var ferdig opplada.

Til slutt over på småvegar, og siste strekka ut til austkysten og Pøt Strandby.

Framme ved feriehuset i Pøt Strandby.

Denne staden såg ut til å vera ein slags ferielandsby inndelt med gater, hekkar og feriehus. Dette blei basen vår i ei veke. Her og der kunne me gå gjennom små lommer med eik og anna lauvskog på ein sti ned mot stranda. Kanskje me hadde slik skog i Noreg for tusen år sidan? Det kjendest i alle fall som at det var noko historisk, i den skogen. 

Strendene nedanfor Pøt Strandby var små. Nokre danskar ropte til oss at me dessutan måtte passe oss for brennmaneter. Det var ein del av dei, som me måtte navigere utanom. Nokre kilometer lenger sør fann me lengre sandstrender, ved Kirkholm og Juelsminde. Veret hadde vore noko vekslande i starten, men sola varma godt då den endeleg kom. Det vart mogleg å bade mellom dovne dønningar og brennmaneter, og koble av på den mjuke, varme sanda.

Eksempel på dansk sand, gammal, norsk, solbrun hand og gammal norsk bok (Hølmebakk).

Historisk var det òg i Glud, nokre få kilometer lenger inn, der me fann ein landhandel og eit museum som viste tradisjonelle danske gardar og hus, laga i karakteristisk bindingsverk og stråtak. Det viste blant anna at desto fattigare ein var, desto lågare var det under taket.

Frå Glud Museum

På museet orsaka ei dame seg over at dei berre hadde brosjyre på dansk, ikkje engelsk. -Dansk er bra, svarte me. Og var glade for at ho såg ut til å forstå kva me sa. Blant unge danskar var det verre. Ein ung gut ved kassen på landhandelen såg nestan panisk ut og slo straks over på engelsk då me spurde etter bæreposar. Mat var forresten ikkje noko billegare i Danmark, heller dyrare. Det er gjerne ei forestilling me har, at alt er billegare i utlandet. Den tida er nok forbi. Men maten var annleis og kontinental, med kvitt brød og fine ostar. For ikkje å snakke om vinen! Det bugna av billege, edle flasker. Det kjendest (bokstaveleg talt) berusande å berre plukke ut nokre raudvinsflasker til 20-30 kroner stk. frå ei vanleg butikkhylle. Kanskje bør me berre ha det vinmonopolet vårt, for å kunne kjenne på ei slik glede når me er utanlands.

Eit hovudmål på turen var Legoland. Dette er den skandinaviske varianten av Mekka. Alle må dit ein gong i barndomen. Og det hasta å dra for yngstemann, før han blei for gammal. Det hadde blitt større sidan sist, då eg sjølv som ung gut var der på bilferie ein gong på syttitalet. Nå hadde det utvikla seg til eit tivoli. Yngstemann trivdest uansett best i fartsfulle berg og dalbanar. Eg fekk tatt eit bilete av miniatyrutgåva av Bryggen i Bergen, med hurtigbåtane Tedno og Sunnhordland. Den var i alle fall som før.

Eit anna viktig mål på programmet var å dra over grensa til Tyskland og køyre på autobahn utan fartsgrense. Teslaen var klar til utfordringa. Men noko meir enn 160 km/t blei det ikkje i den tette trafikken. Og det blei berre ein liten svipp til Schleswig, handle litt endå billegare vin, kikke på domkyrkja, som opprinneleg er dansk og over tusen år gammal.

Schleswig domkyrkje

Grensa mellom Danmark og Tyskland er framleis historisk brokete. På danske trafikkskilt fortel dei kor langt det er til "Flensborg", den nå tyske byen Flensburg.

Det fine med eit fritidshus, er å kunne dra ut på små utflukter. Me kikka på endå meir dansk, tradisjonell arkitektur, ein historisk miniby, Madsbyparken ved Fredericia.

Madsbyparken, Fredericia

Me kryssa ein skogkledd dal, som nestan kunne minne om eit landskap i Noreg og kom fram til Jelling, ein svær vikinggravhaug, Jellingsteinane med runeinnskrift og Jelling kirke.

Jelling kirke

Me tenkjer gjerne på vikingtid som noko særeigent norsk, men blei her minna om at det store maktsenteret var i Danmark.

Tesla superladestasjon ved Køge utanfor København.

Èi veke i Danmark var passeleg. Me køyrde tilbake mot København, superlada (delvis ved hjelp av solcellepanel på taket på ladestasjonen) ved Køge og køyrde til sist ombord på ferja til Oslo. Det vart tid til bading i eit innandørs basseng. Alle ferjer med respekt for seg sjølv må jo ha det. Siste rest av shopping vart unnagjort, innan det var laurdagskveld.

I den eine baren stemte ein trubadur opp med kassegitar, amerikansk populærmusikk frå sektstitalet og dårleg songanlegg. Me foreldre tenkte at dette kunne utarte, så me sendte dei yngste ned i lugaren og prøvde å finne ein rolegare stad, til berre litt vaksen-åleine-kvalitets-tid. På den andre staden kom det jaggu endå ein trubadur, med same type musikk og songanlegg. Folk sat ved borda og skravla, medan ein haug med ungar sprang mellom borda. Jaja, tenkte me. Slik er det vel her. Så det var berre å invitere opp eigne born og sjå på livet ei stund.

Då me hadde lagt oss i den vesle lugaren, kunne me høyre den eine trubaduren mellom etasjane, i eit par timar til. Det høyrdest ut til at konserten blei ein suksess.

Meir detaljar om erfaringa med å køyre Tesla i Danmark, kan lesast i bloggen Lektrisk.

 

 

 

Whisky borte og whisky heime

Det er nestan så ein har gløymd korleis det er å reise. Med pandemi og diverse andre omstende har tida rast forbi. Brått vakna eg i ein ny dimensjon, på ein skybar, med ein whisky i handa.

Var så heldig å få tatt ein tur til Bodø her om dagen. Opp om morgonen, rusle ti minutt bort til hovudvegen, ti minutt med buss, ti minutt med tog (billett via app på telefonen), inn på Gardermoen. Likar å reise lett, så hadde med meg berre ein liten reisesekk. Men korleis skulle eg sjekke inn? Såpass skjøna eg at eg ikkje trong å gå bort til eit menneske for å få noko ombordstigningspapirgreier. Eg gjekk bort til ein av desse innsjekkingsmaskinane som stod oppstilt...og oppdaga at, jøss, eg kan jo berre sjekke inn på telefonen! Og så er alt på plass der, liksom. Dagen i forvegen hadde eg forresten stelt meg slik til at lommeboka var utilgjengeleg (ingen fare, den ligg trygt). Var det eit problem på turen? Neidå, alt kunne betalast med telefonen.

Fram til tryggleikskontrollen. Bak i køen høyrde eg ein mann fortelje at han alltid reiste lett, med berre pc, tannkost, ekstra sokkar, skjorte og boxershorts. Jøss, tenkte eg. Ein bror. Så var det opp med telefonen og "pip" så var eg klar. Kikka på oppslagstavla. Bodø, til gate nr... Eg vandra bort og satte meg til å vente. Så kom stemma som sa at "Norwegian er nå klar for ombordstigning til...", vent, Norwegian? Eg skal jo reise med SAS! Eg sat på heilt feil plass. Eg skunda meg bort til ei ny tavle, fann ein ny gate, småsprang, det var ganske langt til den andre...

Og det gjekk bra. Opp i lufta, telefonen i flymodus, fjell og skyer utanfor, servering av halvsur flykaffe, lese i ei bok. Eg trudde eg skulle leggje den vesle sekken under mitt eige sete. Men fekk beskjed frå beina til ei bak at den måtte nok under setet framfor meg. Jajaja, ingen problem.

Inn på flyplassen, den vesle sekken på ryggen, ingen venting på bagasje, kjøpe ein minitube med tannkrem, og så gå. I Bodø er det berre èin kilometer frå flyplassen til sentrum. Fascinerande. Og det var godt å gå litt. Passerte diverse hus, Bodø sin fotballstadion. For fyrste gong på lenge var eg nord for polarsirkelen. Hadde kome meg halvvegs opp i landet. Syntes nestan eg fornemma lukta av lyng.

Hotellet var stort, moderne og fancy. Bort til hotellskranken. Fann fram reservasjonen på telefonen. Betalte med telefonen. Om eg kunne vise legitimasjon? Ingen problem. Sertifikat på telefonen. Ganske bra utsikt frå tiande etasje. Hundre meter nedanfor hotellet var kaia med fiskebåtar, sjø (sjølvsagt) og kystlandskap. I Bodø har dei ordna seg slik at utsikten langs kaia er stengt av høge, moderne hotell og andre bygningar. Så viss ein verkeleg vil sjå noko, må ein opp i øvste etasje i ein av dei. Sola kom fram, folk yra ut på uteserveringsstader midt i veka. Me var ein gjeng som fann oss sjølve på ein restaurant og bar i toppetasjen på eit hotell. Fiskerettar blei prioritert. 

Til slutt setje oss ute med ein whisky og sjå på midnattssola. Og ta skrytebilete av situasjonen med..., JA! Eg har fått ordna meg ein ny mobiltelefon! Eg måtte berre få sagt det til slutt.

Då me reiste sørover igjen, var det på veg til å regne i Bodø. Heime snudde det til sol og varme. Helga kom. På tide å setje seg ut på verandaen og kikke på solnedgangen. Med ein whisky. Og ta eit nytt skrytebilete. Med den nye telefonen.

Høgt og lågt i Kvinnherad - med mykje vatn

 

Sjå òg: Lektrisk - I vesterled med Tesla, om korleis det gjekk å køyre elektrisk frå aust til vest.

Sommaren 2021 i vest:

Bading, kajakk, krabbeteine, fjelltur til brevatn...Mest av alt liggje og dorme på eit svaberg, høyre sjø og båtar, medan ein varm bris ruskar litt i kroppen. I ein butikk kunne eg høyre ein bestefar og soneson som var på vitjing. -Ka ska me ha, spurte bestefaren. Sonesonen ramsa opp noko. -Ja, då e da bare å pitla, sa bestefaren. Slikt høyrer ein ikkje mange andre stader. Ferieturen enda med litt vestlandsregn til slutt.

Video frå Halsnøy, Valen og Blådalen i Kvinnherad.

Badeøya

Bak Klubben heiter denne staden. Ein stad frå barndomen, bakom ein klubb. Me gjekk gjennom ein port av lauvskog. Og var framme i vår eigen, bortgøymde badeklubb.

Her utvikla det seg ein lidenskap for snorkling. Det å la seg synke ned i ei stille verd. Flyte vektlaus. Så sant det var mogleg, gjekk eg ned dit om sommaren. Anten sola skein. Eller det var regn, grått og blikkstille. Eller då ein litt for kald nordavind bles sjøen kvit utpå fjorden. Så ungar hakka tenner inni våte badehandkle. Det var uansett verdt det. Å flyte rundt med småfisk, tang og tare.

Så var det å la dagens generasjon, sonen på åtte få eit innblikk i dette. Kanskje ikkje så lett for ein som har vakse opp på innlandet i aust. Men planen var klar. Innkjøp av ein billeg våtdrakt for at vatnet ikkje skulle vera alt for kaldt. Ei dykkarmaske til å sjå verda under. Ein redningsvest for å gjera opplevinga endå tryggare.

Åtteåringen kasta seg begeistra uti. Byrja å skjelve med det same. Men ville ikkje opp igjen. Så la han seg til å flyte. Dykka maska nedi. Nå vil han ned Bak Klubben kvar dag. Uansett om det er sol eller ikkje. Og uansett om nordavinden bles opp igjen. For min del var eg blitt kulsen med åra. Så eg sat på land. Og blogga.

Soga bak ein elbilpressekonferanse - med far og son (8)

Glis frå Byton utstilt i Oslo

Å vere ein elbilbloggar ved sida av full jobb kan vere utfordrande. Men stimulerande når ein får invitasjonar til store pressekonferansar, som då den kinesiske elbilen Byton blei presentert i Oslo. Og ekstra fint at det skjedde i starten av sommarferien då tida med eitt var romslegare.

Så var det andre utfordringar. Kona var ute på reise. Så sonen på åtte måtte bli med. Ein konferanse der eg måtte handtere direktesending med mobiltelefon frå eine handa. Fotografering av elbil med andre. Og passe på åtteåringen med tredje.

Men det var berre å prøve å dra avstad ein solfylt fredags føremiddag.

Klar for avreise med vårt eige, elektriske glis.

Fyrst med eigen elbil til togstasjonen. Så toget til Oslo. Sonen synes det alltid er like spanande å kikke ut togvindauget medan verda rasar forbi.

Ein liten spasertur frå Nasjonalteateret og ned til Aker Brygge. Turistar rundt oss i alle variantar. Dunkande musikk frå glade Pride-deltakarar. Ei romkvinne ville selgja blad til oss. Åtteåringen stoppa og ville overtale meg til å kjøpe. Han har alltid omsorg for dei som treng det. -Nei, me har ikkje tid, svarte eg. -Eg synes det er synd at det er slik, sa han. Ut langs Aker Brygge. Romkvinner blei bytta ut med lyseblå Lacoste-skjorter. Eller noko slikt. Som nippa bedageleg til kvitvin langs bryggekanten. Så. Der stod elbilen Byton og smilte brei og sjølvtilfreds. Me fekk ordna akkrediteringsmerke til oss begge. Åtteåringen og eg var offisielt journalistar på oppdrag. Eg knipsa i veg. Åtteåringen fekk prøva seg med litt direktesending med mobiltelefonen. Han fekk dessutan lov til å sitja litt i bilen, og ropte begeistra ut mot den enormt svære skjermen inni bilen.

-Sjå, ropte han. -Der er Teslabjørn! -Kan eg få snakke med han?
Som son til ein elbilfrelst, er joYoutube-stjerna Teslabjørn ein helt for denne åtteåringen. Me gjekk bort og helsa på ein lett stressa Bjørn. -Du har jo ein Model X, sa åtteåringen. -Ja, det stemmer, sa Bjørn. -Det er urettferdig at du har det og ikkje me, sa åtteåringen. -Jaja, sa eg.
Så byrja pressekonferansen. Den store styrkeprøven for sonen. Rommet var fullstappa med norske og utanlandske journalistar. Ein direktør prata i veg på engelsk. Eg prøvde å halde telefonen så roleg som mogleg under direktefilminga. Direktøren prata. Journalistar spurte. Eg smatt inn med eit par spørsmål. Direktøren prata endå meir. Det gjekk ti minutt. Det gjekk femten. Det gjekk tjue. Sonen byrja å puste tungt bak meg. -Dette er kjedeleg, kviskra han. Eg nikka lett og filma vidare. Det gjekk tjuefem minutt. Ein liten peikefinger prikka lett på ryggen min. Det gjekk tretti minutt. Så var konferansen ferdig. -Dette var ikkje morosamt, sa den vesle. -Kan me gå nå? -Nei, me må vera litt til, sa eg. For det var ein ny konferanse. Kelnarar gjekk rundt og serverte små rettar. Men sonen har nøtteallergi, visste ikkje kva dei serverte og takka høfleg nei til smilande servitørar. Eg prøvde å snakke med nokre Byton-typar, men måtte samstundes halde eit auge med junior.
Så var pressekonferanse to i gong. Eg filma igjen. Fleire prata. Nye spørsmål.
Så skjedde det som måtte skje. -Pappa, kviskra han. -Pappa, eg må på do. Ein liten svak augneblink tenkte eg at han kunne finne fram sjølv, eller få hjelp av nokre servitørar. For ikkje kunne eg ta direktefilminga med meg på do. Men så tok eg meg saman, avbraut direktesendinga og byrja å leite saman med han. Smilande servitørar viste vegen. Han fekk gjort sitt. Tilbake til konferansen. Og i gong med direktesending igjen.

Det tok ein slutt. Tredje runde med konferanse takka eg nei til. Ein smilande pressekontakt helsa og spurte åtteåringen om det hadde vore kjekt. -Ja, kjempefint, svarte han. -Eg likte den skjermen.
Me gjekk tilbake langs solfylte Aker Brygge. Lyseblå Lacoste nippa framleis til kvitvin. -Har du lyst til å ete her ved sjøen, spurte eg. -Nei, eg vil på McDonalds, svarte han. Så gjekk me til McDonalds. Det var klar for beløninga hans. Happy Meal til han. Lukkeleg over at konferansen var ferdig og at resten av tida var hans. Eg heiv fram datamaskinen og publiserte litt bilete frå arrangementet.

Inn på ein datavareforretning der han fekk prøvd seg på litt spel med Xbox.

Inn på ein leikeforretning der han plukka ut ein liten miniatyr bmx-sykkel. Me gjekk forbi innhengninga til Pride på Karl Johan. Åtteåringen dansa til rytmene. Ein svær bamse hang over ei gate. -Ta bilete, sa åtteåringen. Så eg tok eit bilete.
Så var det toget heim. Så til elbilen som stod og venta. Og til huset ved skogen som òg stod og venta i dirrande kveldsvarme. -Takk for turen, sa eg. -Takk i like måte, svarte han.

Meir om elbil i Lektrisk.

Kulpen i skogen

Eit stykke inne i skogen bak huset vårt er denne kulpen, tilrettelagt for bading og rekreasjon. Namnet er ikkje fullt så idyllisk; "Mærrahølet". Kvifor, har eg ikkje brukt tid på å finne ut av. Kanskje dreiv folk og vaska arbeidshestane sine i kulpen etter lange dagar med tømmer ein gong for lenge sidan. Eller noko slikt. Vatnet er ikkje akkurat så klart. Brunt mudder, typisk for skogsvatn, gjer sikten dårleg. Men det vesle vatnet, omkransa av tett skog, er ein liten oase i den dirrande, indre austnorske sommarvarmen.

Det skal ikkje så mykje til for å gjera dagen vellukka. Og ein treng ikkje dra så langt. Berre litt innover i skogen bak huset. For å prøva badevatnet litt. Og liggja på plattingen. La sola varma våte kroppar. Høyra på vinden i lauvtrea, fuglar som syng og yre sommarungar.

Et innlegg delt av Mikal (@h.mikal.k.s) tirsdag 27. Juni. 2017 PDT

Tomt batteri

Så skjedde det med meg òg. Det er vel slikt som må opplevast ein eller annan gong for ein elbilentusiast. Slik at entusiasmen blir satt skikkeleg på prøve. Og alt som skjer i livet er jo ei erfaring. På ein måte.

Eg drog frå hytta med elbilen ein mørk laurdagskveld. Hadde vore der oppe for å rydda ut litt. Ta med nokre saker. Bilen hadde stått og lada litt ved hytta. Ting såg bra ut.
Det byrja å snø. Ganske tett. Nede på E6 ved Mjøsa stoppa det brått opp. Ei trafikkulykke i ein tunnel stengte heile vegen. Ei lang rekke med bilar stod i ro og pusta. Eg såg på rekkeviddeteljaren. Det såg greitt ut, men eg skrudde av varmen av og til for å vera sikker. Ein ambulanse ulte bak oss. Me flytta oss slik at den kom seg fram mellom dei to rekkene på motorvegen.
Så endeleg var det litt rørsle. Sakte blei rekkene dirigert over i motsatt køyrebane for å koma seg fram. Inne i tunnelen stod ambulansen og eit bilvrak. Det hadde visst gått forholdsvis bra med dei som krasja.
Eg svinga av ved Minnesund og bort til Kiwi for å handla litt for helga. Der er det ein hurtigladar. Men rekkeviddeteljaren sa tre mil, og det var to mil heim. Så dette gjekk nok bra. Tenkte eg. Eg flotta meg til og med med litt varme på den gamle austsidavegen. Og eg hadde etterkvart god erfaring med å køyra med lite batteri. Visste akkurat kor mykje eg hadde å gå på. Trudde eg.
Det snøa endå tettare. Snøen saug seg fast i dekka. Eg såg på rekkeviddeteljaren. Og skrudde av varmen. Ved Eidsvoll blei eg uroleg. Øh. fem kilometer på teljaren. Over ei mil heim. Køyrde ein lenger oppoverbakke. 2 km på teljaren. Ei mil å køyra.

Det er slike augneblink kor det kjennest som om tida står stille. At alt har fryst fast på eit vis. Berre bilen som seglar stille bortover i eit ingemannsland. Medan rekkeviddetljaren seier at det er...null igjen på batteriet. Då eg nærma meg bygda heime, byrja bilen å sakke på farten, ned til femti kilometer i timen. Den hadde gått over i såkalla "krabbemodus" for å spare på siste batterirest. Eg svinga inn på grusvegen. Ein kilometer til huset. Dette måtte gå bra. I krabbemodus skulle eg ha omlag fem kilometer. Men bilen gjekk endå saktare. 20 km/t. Så endå saktare. 5 km/t. Så......stoppa den.
Eg hadde ein kilometer igjen. Men bilen var ferdig.

Eg kikka ut. Tett snøver. Lette snøfnugg prikka på frontruta. Det måtte ha vore all snøen som ga dekka motstand og som gjorde rekkevidda dårlegare. Det måtte vere noko slikt. Eg fekk sendt ein sms heim. Så vidt. "Står fast. tomt batteri". Det var berre tre prosent igjen på mobilbatteriet. Snart var det òg tomt. Kva kunne eg gjera då?
Men det var kanskje ei råd. Like ved stod eit hus. Det var lys der inne. Eg såg ein stikkontakt ved utedøra. Og eg hadde som alltid med meg nok ledning i tilfelle naud.
Eg ringte på.
Snøfnugg smelta i nakken min.
Så opna døra forsiktig. Ut stakk hovudet til ei eldre, lita og skremt kvinne.
"Hei", sa eg kjekt. "Eg har ein elbil som har gått tom for straum..." "Hæ", sa ho.
"Eg har ein elbil som har gått tom for straum, og så lurte eg på om eg kan låne litt straum frå kontakten din her, slik at eg kjem meg heim".
Ho såg på meg.
"Nei, nei", sa ho. "Nei, nei, nei".
"Men eg er heilt tom..."
"Du får køyre lenger opp i bygda og få hjelp der", sa ho.
"Men eg kan ikkje køyre vidare. Det er heilt tomt".
"Nei, nei", sa ho. Og lukka døra fort.

Nei, tenkte eg. Det er jo forståeleg. Ei eldre kvinne som sikkert bur åleine. Og her kom ein langhåra vestlending på seine, mørke kvelden og spurte etter straum.
Eg gjekk tilbake til bilen og plukka opp telefonen. Det var ein prosent igjen på mobilbatteriet. Eg ringte Falken. Kom meg gjennom, sjølv om det sikkert var mange som ringte dei akkurat nå. Fekk avtalt ei redning. Det ville gå ein time, sa dei. Batteriet på telefonen min er snart òg tomt, fekk eg sagt før eg la på.

Så sat eg og venta i den kalde bilen. Det snøa om mogleg endå tettare. Heldigvis stod bilen slik til at andre bilar eventuelt kunne koma seg forbi.
Dette er ein aude stad. Så det hadde ikkje vore noko trafikk på denne vegen medan det haldt på. Eg kunne sjå gjennom ei glipe i snøen at den eldre kvinna kikka ut på meg frå stovevindauget sitt. Ho var sikkert redd der ho budde åleine i huset. Eg sat òg åleine, i bilen, og var...berre sur.
Så. Med eitt såg eg lysa til ein bil som kom imot. Den stansa ved sida av meg. Eg opna døra og kikka ut.
"Er du klar over at du har skremt opp heile bygda", sa ei stemme.
Det var ein eg kjende. Han flirte. Det viste seg at den eldre kvinna hadde ringt og alarmert ei ho kjende. Som hadde ringt til han (som eg òg kjende). Og han hadde tatt med seg både kone og barn for å sjå kva som stod på. Litt spaning ei sein helg. Han gjekk inn og snakka med den gamle kvinna i huset. "Då er det berre å strekka ledning så du får lada", sa han.
Han inviterte meg inn i dieselbilen sin. Den var irriterande varm og god. Familien der inne smilte og lo. Telefonen min var tom for straum. Eg fekk lånt ein av dei. Fekk ringt og avlyst redningsbil frå Falken. Naboen ville diskutere om ikkje hydrogenteknologien var framtida for bilismen. "Ja, eg har ikkje akkurat gode argument for elbil nå", sa eg. "Men eg har ikkje heilt tru på hydrogenteknologi, nei". Så snakka me meir om det. Og anna. Ei god stund. Den vesle guten deira hadde sovna i barnesetet. "Det gjer ingenting", sa dei. Dei insisterte på at eg kunne sitja i bilen deira til min var køyrbar. Det tok ein time. I ein irriterande god og varm dieselbil.
Så var det endeleg liv i min. Den rulla framover. Naboane køyrde bak meg heilt til eg var heime. Eg klarte neppe å overtyde dei om å kjøpe elbil med det første.
Eg fekk bilen inn i garasjen. Den susa overlukkeleg då ladekabelen blei plugga i og ga meir næring. Så gjekk eg inn til den ventande familien. Medan snøen kom endå tettare der ute.

Meir om elbil:
http://lektrisk.blogspot.no

Bortkomen i jula

Den gode julestemninga; kva er det? Det handlar ikkje om å reise, men å bli heime det meste av tida, i det lune reiret. Glade er me alle for å ikkje ha reist vestover med fare for å møta ein storm og det som verre er. I staden er det å fyra opp i omnen. Å laga ein lun uteplass i hagen. Fyra opp i ein omn der. Ta imot ein sjølvstendig son frå byen. Ta berre ein liten tur til slekt og vener, som spanderer kaffe, konjakk og kubanarar og meir enn det. Kanskje ein liten tur til hytta der det blir fyrt opp endå meir i omnar og utebål. Men alt innanfor ein omkrets me kan kalle heime.

Ein blir bortkomen av å reisa for langt i jula. Tryggleiken i det vante høyrer til det å feire jul.

På Facebook har jula vore eit heitt tema i det siste. Ikkje akkurat julefred. Folk Flest fyrer seg sjølv opp over at norsk kultur og norske juletradisjonar visstnok står i fare for å døy ut. Elevar på ein skule skal visstnok ikkje ha fått lov til å syngja "Deilig er jorden" etter opprinneleg tekst. For å ta omsyn til andre trusretningar og kulturar. Visstnok. "Nå har det gått for langt. Hva blir det neste? Skal vi alle gå rundt juletreet i burka?" osv. Det er berre tull. Ingen i dette hylekoret sjekkar fakta. Ingen av dei bryr seg med å lesa eller referera til kva som eigentleg har skjedd. Ingen skjønar kor lite såkalla norsk kultur det er i juletradisjonane våre (og kva er eigentleg "norsk kultur"?). Ingen tenkjer over kva jula eigentleg handlar om; å ha ei fredeleg tid, å gi og få og å leva i harmoni med folk rundt oss.

Nokon har heldigvis tatt tak. Enkelte norske familiar har invitert unge asylsøkarar heim til seg, for å la dei ta del i litt julefeiring. Det er jo det det handlar om; å invitere, ikkje sitje og hyle og skrike.

Og eg? Eg prøvde å la hylekor vera hylekor. Og eg satte opp eit leikety på ynskjelista mi i år. Ei drone. Har alltid vore fascinert av dette. Å innbille seg at ein kan fly ved hjelp av ei drone. Så dermed kjøpte kona ei drone til meg. "Jaaa" ropte eg då eg opna gåva under treet.

Utpå kvelden, etter at julematen var fortært og gåvene var pakka opp, såg eg på ein film som eg hadde lasta ned. "The Martian". Det handla om ein mann som blei etterlaten på planeten Mars. Dei andre måtte forlata han på grunn av ein storm. Så der stod han igjen, åleine og måtte prøva å berga seg så godt han kunne.

Neste dag ville eg prøva den nye drona. Det var litt vind i lufta. Stormen i vest hadde kome austover til oss som små, lette pust. Men det skulle vel drona klare. Hm. Det var noko som ikkje stemte. Ikkje noko liv. Eg trykka på nokre knappar. Vrei på nokre hendlar. Men ingenting skjedde. Eg skrudde litt her og der. Brått susa det i den. Og med eitt skaut den rett til vers. Høgt til vers. Og drog i retning naboen. "Å, pokker" utbraut eg og skrudde febrilsk på nokre hendlar. Klarte å trykke på ein "kom heim" knapp, meinte eg. Drona skrådde over og small rett i toppen av eit tre. Ei høg, høg osp som stod borte hos naboen. Der hang drona og blinka med raude og grøne lys. Kom seg verken opp eller ned. I eit anfall av panikk sprang eg inn i skogen og bort til treet. Prøvde å klatre opp. Ein hund inne i eit hus gøydde faretruande av lydane eg laga. Men det var fånyttes. Det var for lite greiner å klatre i. Og ospa var høg. Veldig høg.

Så nå heng drona der oppe. Korleis i all verda skal ein få ned ei drone som heng slik oppe i eit høgt tre?

Eg måtte til slutt inn og vedgå synda mi. Den store gåva hadde vart i akkurat eitt minutt, innan den måtte forlatast som ein marsbuar, åleine og kald.

Så det var nå mi oppleving. God jul.

Hotell, julebord, seminar...og sykkel - ei regntung novemberhelg

Jada.
Det vart ein tur på sykkel igjen. Dette enkle og gode framkomstmiddelet som har hjulpe meg fram her og der. Med far og son til hytta i sommar. På elbiloppdrag med eldste son tidleg i haust. Frå hytte til jobb, inkludert overnatting i skogen seint på hausten.
Denne gong skulle den hjelpe meg på veg til jobb, etterpå til eit julebord og til slutt til eit seminar. Alt den same helga. Ei regntung novemberhelg.

Først ei mil tidleg ein fredags morgon på jobb.
Så frå jobb den regntunge og mørke ettermiddagen. Omlag fjorten kilometer frå Eidsvoll til Letohallen Hotell. Sykkellykta var montert på hovudet under hjelmen. Sekken viste seg å vera tung. Regnkleda gjorde kroppen klam etter kort tid. Langs ein flat landeveg. Ingen menneske å sjå. Duskregnet gjorde landskapet ekstra mørkt og folketomt. Vegen var ukjent. Eg rota meg bort her og der. Plukka opp smarttelefonen. Leita med kart og gps.
Så brua over E6. Biltrafikken blei meir alvorleg. Minna meg om at eg ikkje høyrde heilt til der med sykkelen, medan eg smaug meg gjennom rundkøyringane. Og så opna hotellet seg. Eg trilla sykkel og meg sjølv, innhylla i grøne regnklede og gule refleksvestar, inn på hotellet. Fekk parkert sykkelen innandørs.
Hotellrommet ynskte meg velkomen. Endeleg kunne eg vrenga av meg det tunge skalet med tøy. Lot meg omfamne av dusjen.
Når det er sjeldan at ein bur på hotell. Så er det visse ting ein set ekstra pris på. Noko av det finaste er å slenga seg ned i hotellsenga. Pusta ut. Og kikka på tv. Kanskje ta ein øl, viss ein har (det hadde eg).
På naborommet høyrde eg glade rop. Andre som gjorde seg klare til julebordet.
Me gjekk ned. Kom til blide, fine og pynta menneske. Oppstemte andlet og gløgg i hendene. Inn til restauranten. Endeleg den første lukta av jul. Ribbe og pinnekjøtt. Og masse anna. Og multekrem og karamellpudding til dessert. Og endå meir blide menneske. Kroppen blei tung og god. Eige husorkester som serverte tonar frå femti og sekstitalet. Slik det høyrer til på eit julebord. Folk som dansa. Eller sat rundt borda og prata venleg. Nokon av oss prata om litteratur. Blant anna. "Har du lest den boka?" "Enn den?" (sjølv likar eg best å snakke om den eg har lest, og hoppe fort over den eg ikkje har lest).

"Jobbklokka" vekte meg tidleg neste morgon i det stille hotellrommet. Utanfor vindauget gjekk det sakte over i grått. Eg satte på tv-en. Såg på nyhende frå BBC. Plukka opp telefonen, opna Facebook og kikka på kva andre hadde gjort så langt i helga.
Noko anna som er ekstra fint med hotell, er frukosten. Nokre få gjester sat stille ved borda. Tilsette segla omkring, plukka opp brukte tallerknar. Eg fann fort fram til bacon og eggerøre. Kaffe og juice. Alt det ein kunne unne seg når ein først var på eit hotell. Nokre av julebordsgjestene dukka etter kvart opp. Prata roleg, men like venleg.

Eg trilla sykkelen ut av hotellet. Sykkeltøyet var på igjen. Sekken nestan like tung. Det var grått, men lyst og lett. Mildt, men kjøleg. Eg susa nedover mot Dal. Som er ein... ja, dal. Ein gammal, gulmalt togstasjon og gamle togskinner skar gjennom. Eg kjøpte billett frå ein automat. Men toget gjekk ikkje. Utbetring av skinnene eller noko slikt. Ein buss overtok. Sykkelen blei lempa inn i bagasjerommet. Bussen passerte slake jorde og nymalte gardsbruk. Til Jessheim. Eg rulla sykkelen inn på toget. Sjekka at den ikkje stod i vegen for nokon inne i togvogna. Tempoet gjekk opp etter kvart som me nærma oss storbyen. Eg trilla gjennom den travle folkemengda på Oslo S. På plassen utanfor steig tonane frå eit rumensk trekkspel. Narkomane på Karl Johan selde aviser. Folk hasta framover. Nokon skrådde inn i forretningar. Sykkelen min gjorde som alt og alle; snirkla seg forbi alt og alle. Inntil me kom fram til Eldorado Bokhandel.

Jøss! For ein stad! Som eit stort bibliotek. Runde veggar. Ein kunne gå seg vill i bøker og trange gangar. Unge menn med hipsterskjegg (trur eg det heiter) stod med andleta ned i bøkene. Unge kvinner leita sakte gjennom bokreolane. Inn på eit toalett og skifta igjen. Til svart skjorte som passar til både julebord og seminar.
Så var det seminaret. Indieforfattarseminar. Samling av skrivande som gir ut bøker på eiga hand. Fri frå forlaga sine tyranniske (viss me tar litt i), tronge rammer.
Blide andlet ynskte velkomen. Inkluderande, milde auge. Temaet var marknadsføring av eigne bøker. Korleis ein kunne få opp salet i Amazon. Få opp merksemda i Google. Utnytte crowdfunding. Og nyhendebrev.
Jøss! Det går an. Folk får det til. Ei ny tid med nye moglegheiter. Eg kjende det bobla. Så samla nokre seg mot ein ny stad for å eta. Ny prat rundt bordet. Nye kjente. Så mykje nytt å læra.

Inntil det rulla heimover. I mørke bygater. Og i duskregn. Ikledd grøne regnklede og gule refleksvestar. Inn på toget. Passa på så sykkelen ikkje stod i vegen. Skifta til resten av sykkelkleda inne på togtoalettet. Ut på perrongen ved Eidsvoll. Den siste mila på den mørke landevegen.
Det var blitt laurdags kveld. Eg opna døra inn til huset. Det lukta pizza der inne. Yngste sonen stod i trappa då eg steig inn.
-Eg har savna deg, sa han.

Haustferie i ei gammal teknohytte

Me drog til ei blanding av gammalt og nytt. Tradisjon og teknologi. Urgamal laftekasse og elektriske løysingar. Det er ei blanding eg likar; Det enkle kombinert med det...ja, moderne og fornuftige. 

Son og far drog ein tur til hytta nokre klare haustferiedagar. Me rasa oppover E6 i 110 med den vesle elbilen. Sidan det berre er fire mil, kan me koste på oss det. Og innbille alle andre trafikantar at det er ingen problem å køyre i 110 med ein slik elbil. Det kjennest moderne og komfortabelt å susa oppover den splitter nye motorvegen langs Mjøsa med den stille elbilen.

Så tok me av og klatra opp frå dalen på ein nybygd, asfaltert, smal og svingete veg. Nye hyttefelt med utsikt mot Mjøsa blinka langs vegen. Me drog vidare innover. Skogen blei tettare. Vegen gjekk over til å vera ein holete grusveg. Meir og meir vekk frå sivilisasjonen. Inn på ein endå smalare og holete skogsveg.

Så var me der. Hytta ynskte oss velkomen. Me satte elbilen til lading. Hytta har jo straum, sjølvsagt. Og kan gi det elbilen treng for å koma seg heim igjen. Elbilen susa nøgd og lova å vera klar til neste dag. Inne satte me på varme. Frå ei varmepumpe. Om vinteren kan me til og med ringa den varm. Me satte mat inn i kjøleskåpet. Hytta har derimot ikkje innlagt vatn. Så drikkevatn tar me med oss. Det stod ute på trappa og haldt seg haustkjøleg. Oppvasken løyser me enkelt. Tar den berre med oss i bilen til oppvaskmaskinen heime. Doen er akkurat slik eg likar det; Ein slik komposteringssak. Ein gong i fjern framtid skal det heile, saman med matavfallet bli til jord. "Av jord har du kome..." Vaskinga? Ein litan utslagsvask. 

Det einaste eg saknar, er solceller på taket. Og ei badstu. Då ville kombinasjonen av modernitet og tradisjon blitt komplett. 

Bak hytta har eg samla ein del ved frå gamle tørrgraner som me har fått av snille skogseigarar. Eg putta litt ved inn i to gamle svartomnar som hjalp til med å få opp varmen. Gammalt og nytt. Hand i hånd.

Og så er det så godt når to mannfolk som oss drar på hyttetur, at me kan slenga rundt oss og rota så mykje me vil. Ingen ser det. Ingen bryr seg.

Så var det å setja seg og berre glo på utsikten. Og fyra litt opp i ei bålpanne. Og elles gjere minst mogleg. Berre lytta til kor stille det kan vera på ein slik plass. Berre litt fuglesang. Litt sus i trea. Litt knitring frå veden i bålpanna. Ingen menneskelege eller maskinelle lydar. Stort sett.

Inne i hytta varma det seg etter kvart opp. Sonen fann fram gamle leiker. Sat lenge og teikna og øvde seg på bokstavar på ei tavle. "Kva står det her", spurte han, og skogglo kvar gong eg las dei rare orda hans. Eller han fann fram ipaden. Internett har me jo. Og på kvelden såg me film. Harry Potter. Det passa så fint. Ein god balanse mellom gammalt og nytt.